Tại nhiều quốc gia trên thế giới, thỏa thuận tài sản trước hôn nhân hay còn gọi là hợp đồng hôn nhân hoặc hợp đồng tiền hôn nhân được các cặp đôi sử dụng khá phổ biến trước khi chính thức kết hôn. Mục đích để quy định về nghĩa vụ, trách nhiệm tài chính thậm chí là số lượng con cái, nuôi dạy con hoặc phân chia tài sản khi ly hôn. Thỏa thuận hay hợp đồng này được thực hiện dựa trên nguyên tắc tự thỏa thuận giữa hai bên trước khi bước vào cuộc sống hôn nhân.

Hợp đồng hôn nhân là gì?

Khi đời sống kinh tế ngày càng phát triển, tư duy về quản trị tài chính cá nhân trước khi bước vào đời sống hôn nhân cũng dần trở nên cởi mở hơn. Việc các cặp đôi chủ động xác lập ranh giới tài sản riêng và tài sản chung trước khi đăng ký kết hôn đã không còn là điều quá xa lạ. Tuy nhiên, dưới góc độ pháp lý, quy định của pháp luật Việt Nam về vấn đề này có những đặc thù riêng biệt mà không phải ai cũng nắm rõ.

Dù thỏa thuận hôn nhân chưa thực sự phổ biến ở Việt Nam nhưng theo Điều 28, Điều 47 của Luật Hôn nhân và gia đình thì vợ chồng có quyền lựa chọn áp dụng chế độ tài sản theo luật định hoặc chế độ tài sản theo thỏa thuận. Cụ thể, tại khoản 1 Điều 28 ghi rõ: "1. Vợ chồng có quyền lựa chọn áp dụng chế độ tài sản theo luật định hoặc chế độ tài sản theo thỏa thuận.".  Và Điều 47 "Trong trường hợp hai bên kết hôn lựa chọn chế độ tài sản theo thỏa thuận thì thỏa thuận này phải được lập trước khi kết hôn, bằng hình thức văn bản có công chứng hoặc chứng thực. Chế độ tài sản của vợ chồng theo thỏa thuận được xác lập kể từ ngày đăng ký kết hôn.".

Như vậy, theo Luật Hôn nhân và gia đình hiện hành thì pháp luật công nhận các thỏa thuận, hợp đồng trước hôn nhân. Tuy nhiên, pháp luật Việt Nam chỉ công nhận thỏa thuận về việc xác định tài sản của vợ chồng và chế độ tài sản của vợ chồng trước và trong thời kỳ hôn nhân. Đối với các vấn đề khác như nghĩa vụ, trách nhiệm sinh đẻ, nuôi dạy con hoặc phụng dưỡng cha mẹ hai bên và các vấn đề khác liên quan đến quan hệ hôn nhân.

Ai là người nên thực hiện hợp đồng hôn nhân?

Không ít cá nhân trước khi lập gia đình sẽ có những tài sản tích lũy riêng như: bất động sản, kim loại quý hoặc tiền mặt hoặc tiền gửi ngân hàng. Đây có thể là tài sản riêng tự kiếm ra được hoặc là tài sản được bố mẹ, người thân cho/tặng... thậm chí là nhờ đứng tên hộ. Nếu bản thân chưa muốn hoặc không thể chia sẻ tất cả tài sản hoặc một phần tài sản này với vợ/chồng tương lai thì bạn hoàn toàn có thể trao đổi với người bạn đời tương lai để thực hiện hợp đồng hôn nhân hay còn gọi là thỏa thuận tài sản trước khi kết hôn.

Bạn hãy nhớ. việc minh bạch tài chính không làm giảm đi tính gắn kết của hôn nhân mà ngược lại, giúp các bên chủ động phòng ngừa những tranh chấp phát sinh trong tương lai. Nhóm đối tượng nên xem xét lập văn bản thỏa thuận này bao gồm:

  • Người nắm giữ khối tài sản riêng tích lũy lớn: Cá nhân sở hữu bất động sản, cổ phần doanh nghiệp, vàng, tiền gửi ngân hàng hoặc tài sản có giá trị cao tự tích lũy được trước thời kỳ hôn nhân.

  • Người nhận tài sản từ gia đình: Trường hợp tài sản do cha mẹ, người thân thừa kế riêng, tặng cho riêng hoặc trường hợp nhờ đứng tên sở hữu tài sản gia đình.

  • Chủ doanh nghiệp, người kinh doanh: Việc tách biệt tài sản kinh doanh và tài sản gia đình giúp hạn chế rủi ro tài chính cho người phối ngẫu khi hoạt động đầu tư, kinh doanh gặp biến cố.

Tuy nhiên, bạn theo Điều 47 của Luật Hôn nhân và gia đình ghi rõ "Trong trường hợp hai bên kết hôn lựa chọn chế độ tài sản theo thỏa thuận thì thỏa thuận này phải được lập trước khi kết hôn, bằng hình thức văn bản có công chứng hoặc chứng thực".

Các điều kiện khiến thỏa thuận tài sản có nguy cơ bị tuyên vô hiệu

Thỏa thuận tài sản trước khi kết hôn không thể phát huy hiệu lực nếu vi phạm các nguyên tắc nền tảng của pháp luật dân sự và hôn nhân gia đình.

Căn cứ khoản 1 Điều 50 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, thỏa thuận về chế độ tài sản của vợ chồng bị Tòa án tuyên bố vô hiệu khi thuộc một trong các trường hợp:

"a) Không tuân thủ điều kiện có hiệu lực của giao dịch được quy định tại Bộ luật Dân sự và các luật khác có liên quan;

b) Vi phạm một trong các quy định tại các điều 29, 30, 31 và 32 của Luật này;

c) Nội dung của thỏa thuận vi phạm nghiêm trọng quyền được cấp dưỡng, quyền được thừa kế và quyền, lợi ích hợp pháp khác của cha, mẹ, con và thành viên khác của gia đình."

Điều này đồng nghĩa với việc, nếu văn bản thỏa thuận ép buộc một bên từ bỏ hoàn toàn quyền được cấp dưỡng khi gặp khó khăn, hoặc tước đoạt quyền thừa kế hợp pháp của con cái hay cha mẹ, Tòa án sẽ tuyên thỏa thuận đó bị vô hiệu toàn bộ hoặc một phần.

Dịch vụ tư vấn hợp đồng hôn nhân tại Long Biên

Dù hiện nay các mẫu văn bản thỏa thuận tài sản xuất hiện rất nhiều trên mạng internet hoặc được tạo tự động bởi các công cụ AI, việc áp dụng khuôn mẫu có sẵn vào trường hợp thực tế thường ẩn chứa nhiều rủi ro pháp lý. Mỗi cá nhân có cấu trúc tài sản, nguồn gốc tài sản và nguyện vọng hoàn toàn khác nhau. Một sai sót nhỏ về mặt ngữ nghĩa hoặc hình thức văn bản cũng có thể khiến toàn bộ thỏa thuận bị tuyên vô hiệu khi có tranh chấp xảy ra.

Nếu quý khách hàng đang sinh sống, làm việc hoặc có tài sản cần giải quyết tại khu vực quận Long Biên và các địa bàn lân cận, việc lựa chọn tư vấn hợp đồng hôn nhân tại Long Biên trực tiếp cùng chuyên gia pháp lý là giải pháp an toàn nhất.

Khi sử dụng dịch vụ tư vấn hợp đồng hôn nhân tại Long Biên, khách hàng sẽ được hỗ trợ:

  1. Rà soát pháp lý nguồn gốc tài sản: Phân tích toàn bộ hồ sơ địa chính, đăng ký sở hữu tài sản để phân định rõ ràng giữa tài sản riêng và tài sản chung.

  2. Soạn thảo văn bản cá nhân hóa: Thiết lập các điều khoản bảo vệ tối đa quyền lợi hợp pháp của khách hàng, đảm bảo tính chặt chẽ, không vi phạm các điều cấm của luật để tránh nguy cơ bị tuyên vô hiệu.

  3. Hỗ trợ thủ tục công chứng trọn gói: Hướng dẫn và phối hợp cùng các tổ chức hành nghề công chứng uy tín trên địa bàn quận Long Biên để hoàn thiện thủ tục đúng trình tự pháp luật quy định.

Chủ động bảo vệ tài sản bằng một văn bản pháp lý chuẩn xác chính là nền tảng để xây dựng sự tin tưởng và bền vững cho đời sống hôn nhân lâu dài.

Để có thể được hỗ trợ tư vấn hợp đồng hôn nhân hay thỏa thuận tài sản trước khi kết hôn bạn có thể liên hệ chuyên gia pháp lý Mai Ánh Nguyệt – Văn phòng Luật Kết Nối (Số điện thoại: 0982.068.560) để được hỗ trợ pháp lý và đảm bảo quyền lợi chính đáng cho bản thân và người thân.